Interessante studie. Hier een voorproefje uit de samenvatting: Wij vinden dat Nederland binnen verschillende internationale verbanden bij moet blijven dragen, zowel civiel als militair, aan de bescherming van burgers, vooral in de genoemde gordel van instabiliteit, dus ook in Afrika. Het krijgsmachtsprofiel dat IKV Pax Christi en Cordaid voorstellen volgt logisch op de lijn die Defensie al sinds het einde van de Koude Oorlog heeft ingezet. De nieuwe keuzes die wij voorstellen vereisen de komende jaren enige investeringen, maar geven tegelijk ruimte om enkele dure wapensystemen niet aan te schaffen (JSF) en op termijn uit te faseren (onderzeeboten). Zo blijft de krijgsmacht betaalbaar, én in staat om op hoog niveau mee te doen aan internationale inspanningen om conflicten
te beëindigen en burgers te beschermen.

Wij willen niet de indruk wekken dat de Nederlandse krijgsmacht op dit moment niet in staat zou zijn burgers te beschermen. We schrijven in het rapport ook dat Nederland, zeker in vergelijking met veel andere landen, het nu al goed doet.
Als vredes- en ontwikkelingsorganisatie pleiten wij wel dat de bescherming van burgers leidend moet worden wat ons betreft. Dit past bij de grondslagen van onze organisaties.
Of dit voor Defensie specifiek mogelijk is hangt m.i. af van een goeie samenwerking in de 3D benadering en de politieke aansturing van die 3D benadering.

Wij hebben met het oog op de Verkenningen, Heroverwegingen en discussies over de toekomst van de NAVO en EU ervoor gekozen eerst onze standpunten te bepalen ten opzichte van militair ingrijpen in conflictgebieden. Veel Nederlandse NGOs lijken daar allerhande principiele bezwaren tegen te hebben maar wij willen in elk geval een poging doen een constructieve bijdrage te leveren. De keuze voor menselijke waardigheid leidt er voor ons toe dat er een politieke keuze gemaakt wordt, binnen de tweede grondwettelijke taak, om human security leidend te maken over state security. Onze eigen ervaringen in conflictgebieden leiden voor ons tot het inzicht dat de bescherming van burgers van groot belang is om hen de mogelijkheid te bieden zelf een bestaan en een bestuur op te bouwen.
De ervaringen in Afghanistan zijn daarbij meegewogen maar de blik is voornamelijk uitgegaan naar andere fragiele staten als DRC.

Wij hebben ons inderdaad gericht op defensie en niet op alle betrokken actoren binnen de 3D benadering. Dat het binnen die benadering vaak ontbreekt aan een deugdelijke samenwerking buiten de papieren realiteit is denk ik een gegeven. Wij pleiten dan ook voor een geintegreerde eenheid zoals de stabilization unit in de UK.

Wij zien dit rapport dan ook als een begin van een dialoog die tot meer begrip en constructieve samenwerking moet leiden binnen de 3D benadering. We hopen dan ook, tot nu toe lijkt dat aardig te lukken, reacties te krijgen vanuit defensie, bz en de politiek om een coherente visie te ontwikkelen die tot meer praktische invulling leid van de 3D aanpak waardoor burgers in conflictgebieden beter beschermd kunnen worden.

Cordaid en IKV Pax Christi stellen dat de Nederlandse krijgsmacht beter in staat moet worden gesteld om op te treden als protection force van burgers. Deze stelling impliceert dat zij daartoe nu blijkbaar niet of onvoldoende in staat is. Argumenten die dat staven zie ik echter niet terug. De krijgsmacht laat al jaren zien dat ze uitstekend in staat is die taak, naast andere taken, te vervullen. De ene hoofdtaak hoeft in dat opzicht de andere hoofdtaak van defensie helemaal niet te bijten. Voorts is het van belang om goed te kijken waar en welke toekomstige dreigingen op ons pad komen om daar op voorbereid te zijn.

Ook de opmerking dat de grondslag voor betere burgerbescherming de erkenning is van menselijke waardigheid als fundament van de internationale rechtsorde begrijp ik niet in die context. Immers een van de fundamenten van het militair optreden is het humanitair oorlogsrecht. Daarnaast wordt in opleidingen en trainingen de nadruk gelegd op de omgang met de burgerbevolking. Dat de Nederlandse aanpak op de bescherming van burgerbevolking is gericht blijkt juist ook uit de opmerkingen die vaak internationaal richting Nederlandse militairen wordt gemaakt: dat wij geen vecht maar vredessoldaten zijn.

Het doet mij bijzonder veel plezier dat in het rapport wordt erkend dat een 3D benadering vereist is omdat economische, politieke en sociale
ontwikkeling niet kan plaatsvinden zonder veiligheid. Wat ik echter jammer vind is dat de uitwerking hiervan vervolgens leidt tot de conclusie dat de krijgsmacht moet veranderen. Er wordt voor zover ik het rapport heb gescand niet gesproken over hoe bijvoorbeeld andere depatementen maar ook NGO's en IO's hieraan een bijdrage kunnen leveren.

We praten al jaren over comprehensive of 3-D approach, we beleiden het vooral met de mond maar in de praktijk is er nog heel veel te verbeteren. Met name in de voorbereidingen, de opleidingen en de trainingen. Waarom is er in dit land niet een instituut die opleidingen en trainingen verzorgt waar ambtenaren van BUZA, vertegenwoordigers van NGO's en IO's en militairen samen met elkaar opgeleid worden. Waar ze elkaars cultuur, gewoonten en eigenaardigheden leren kennen en waar ze wennen aan elkaars manier van werken. Nu worden deze mensen vaak pas in een theater met elkaar geconfronteerd met ieder een eigen agenda en resultaten die ze wil behalen. Een gemeenschappelijk beleid, centraal opgesteld vanuit de belangrijkste departementen en overkopelende hulporganisaties is er niet of nauwelijks.

Kortom daar valt nog heel veel te winnen als het gaat over burgerbescherming en het behalen van concrete resultaten voor die burgerbevolking. Ik steun veel van wat er in het rapport wordt geschreven maar onderschrijf niet de uitkomsten met betrekking tot defensie. Het rapport was sterker geworden als ook de rol van de andere departementen en de rol van hulporganisaties was beschreven. Ik ben namelijk van mening dat het nog niet zo slecht gesteld is met de rol van de militair als het gaat over het beschermen van burgers. Het is juist het gebrek aan samenwerking , eenduidig beleid en opleidingen en trainingen die er voor zorgen dat de opbouw, wederopbouw en hulp aan burgers in falende staten onvoldoende resultaat oplevert.